Home
E-mail
Sitemap
Print
Šta je to EU?
Pre pola veka brojni evropski lideri složili su se u zaključku da je ekonomsko i političko povezivanje jedini način da se iza sebe ostave vekovi ratovanja. Prvi je to, u svom čuvenom govoru koji je održao na Univerzitetu u Cirihu, 19. septembra 1946., istakao Vinston Čerčil. On je tada izrazio želju za stvaranjem „Sjedinjenih evropskih država“ i to, pre svega, francusko-nemačkim izmirenjem kao osnovom ponovnog osnivanja evropske porodice.
Tu ideju u konkretan predlog uobličio je Francuski ministar spoljnih poslova Robert Šuman. On u svom govoru, 9. maja 1950. godine, predlože da se „objedini francusko-nemačka proizvodnje uglja i čelika pod zajedničkom vlašću, u okviru organizacije otvorene za pristup država Evrope“. Godinu dana kasnije Francuska, Zapadna Nemačka, Belgija, Italija, Luksemburg i Holandija potpisuju Pariski sporazum čime je stvorena Evropska zajednica za ugalj i čelik (ECSC) koja je stavljena pod jedinstvenu Visoku vlast (izvršno telo EZ) koja 1952. godine započinje sa radom pod predsedništvom Žana Monea.
Kako se ECSC (European Coal and Steel Community) pokazala kao vrlo uspešna nakon nekoliko godina njeni osnivači su rešili da Rimskim ugovorom 1957. godine (1958. god. stupio na snagu) prošire ideju osnivanjem Evropske zajednice za atomsku energiju (EURATOM) i Evropske ekonomske zajednice (EEZ). Na ovaj način dolazi do postepenog formiranja tzv. zajedničkog tržišta. Tri evropske zajednice su 1967. godine ujedinjene, i od tada postoji jedna Komisija i jedno Veće ministara, kao i Evropski parlament.
Od tada se zajednica neprestano širila. Godine 1973. državama osnivačima pridružile su se Danska, Irska i Velika Britanija. Grčka postaje članica 1981., a Portugal i Španija 1986. Evropske zajednice 1993. godine prerastaju u Evropsku uniju stupanjem na snagu Ugovora iz Mastrihta. Njime se produbljuje saradnja između vlada država članica, na primer u vezi sa pitanjima odbrane ili u oblasti pravosuđa i unutrašnjih poslova. Do četvrtog proširenja došlo je 1995. kada su članice EU postale i Austrija, Finska i Švedska. Najveće proširenje desilo se 2004. godine kada se uniji pridružilo još deset novih država: Kipar, Češka, Estonija, Litvanija, Letonija, Mađarska, Malta, Poljska, Slovačka i Slovenija. Poslednje su se 2007. godine pridružile Bugarska i Rumunija.
Pola veka nakon Rimskog ugovora Evropskoj unija postoji kao zajednica 27 evropskih država sa stanovništvom od oko pola milijarde ljudi i zajedničkim motom „Ujedinjeni u različitostima“. Od 1. januara 2002. godine u 15 zemalja EU, u opticaju je i zajednička valuta - Evro. Zastavu Evropske Unije čini 12 petokrakih žutih zvezda na azurnoplavoj pozadini a himnu muzika iz četvrtog stava Betovenove Devete simfonije na Šilerov tekst „Oda radosti“.
Izvori:
April 2008.
